W przemówieniu otwierającym wystawę starosta Görlitz, Bernd Lange, wyraził szczególne zadowolenie z możliwości otwarcia właśnie takiej wystawy, która porusza tematykę związaną z odwagą cywilną i bohaterskim działaniem ludzi po obu stronach Nysy Łużyckiej. To niezwykle ważne, że autorzy wystawy przybliżają sylwetki osób zasłużonych dla Görlitz i Zgorzelca. Właśnie dzięki tej perspektywie możemy poznać ich losy oraz dowiedzieć się o represjach, jakie były wobec nich stosowane.
Systemy polityczne panujące w latach 1945-1989 zakazywały obywatelom swobodnego wyrażania własnych poglądów, powiedział w swoim wystąpieniu Artur Bieliński, starosta zgorzelecki. Jego zdaniem nie można zapominać, że to właśnie mieszkańcy wschodniego Berlina, Lipska czy Görlitz pierwsi zbuntowali się przeciwko komunistycznej, totalitarnej władzy. Mam nadzieję, że wystawa przygotowana przez Biuro Koordynacyjne Projektów EWT Saksońskiej Agencji Oświatowej w Görlitz zarówno przypomni o ludziach, którzy w trudnych czasach wykazywali się odwagą cywilną, jak i pomoże o nich zapamiętać.
Béla Bélafi, dyrektor Saksońskiej Agencji Oświatowej, w swoim wystąpieniu zwrócił szczególną uwagę na związek pomiędzy pokojową rewolucją w Niemieckiej Republice Demokratycznej i historią Solidarności w Polsce. Wydarzenia w Polsce stworzyły podstawy dla dokonania się pokojowej rewolucji w NRD. O warunkach życia w NRD w latach 1945-1989 oraz w innych krajach socjalistycznych młodzi ludzie mogą dowiedzieć się obecnie z opowieści. Wystawa Saksońskiej Agencji Oświatowej wypełnienia tym samym luki w wiedzy o wydarzeniach nt. podzielonego przez granicę miasta i jego społeczności oraz przyczynia się w znacznym stopniu do samodzielnego kształtowania opinii, nie tylko wśród młodzieży.
Koordynator projektów EWT SAO, Kinga Hartmann-Wóycicka, podkreśliła w trakcie swojego wykładu rolę kultury pamięci jako istotnego czynnika rozwoju społeczności lokalnej oraz konieczność intensywnej edukacji w tym zakresie. W dalszym ciągu jest jeszcze wiele do zrobienia. Powstanie w NRD 17 czerwca 1953 nie zostało jeszcze w pełni naukowo zbadane, a członkowie komitetu miejskiego w Görlitz, którzy na krótko przejęli władzę w mieście, są mało znani. Nie pamięta się o nich, pomimo ich godnej podziwu postawy obywatelskiej. Po odczytaniu nazwisk członków komitetu miejskiego z dnia 17 czerwca pani Hartmann-Wóycicka jeszcze raz wskazała na konieczność upamiętnienia wymienionych ludzi i ich czynów.
Jej zdaniem dialog obu społeczności podzielonego miasta jest podstawą do wyzbycia się istniejących w dalszym ciągu uprzedzeń. Przykładem takiego dialogu mogą być niemiecki ksiądz Franz Scholz, który pracował w Zgorzelcu do roku 1946 oraz polski lekarz dr Jan Gliński, członek Armii Krajowej oraz uczestnik Powstania Warszawskiego, który po roku 1945 budował służbę zdrowia w Zgorzelcu. W wyniku konfliktu z władzą komunistyczną obaj zostali zmuszeni do opuszczenia miasta, a po paru latach nawiązali ze sobą kontakt – dr Gliński, okazując szacunek Scholzowi, pisał do niego listy po niemiecku, natomiast Scholz odpowiadał po polsku. Obydwaj należeli do ważnych postaci powojennego Zgorzelca, a ich postawa może służyć za wzór dla obecnych obywateli Görlitz i Zgorzelca.
Dziękujemy wszystkim tym, którzy przybyli na uroczyste otwarcie wystawy. Jednocześnie zapraszamy serdecznie do zwiedzania naszej wystawy w budynku Starostwa Powiatowego w Görlitz przy ulicy Bahnhoffstrasse 24. Wystawę można zwiedzać do 01.08.2014 r.
